Omgevingsvisie Goeree-Overflakkee

Toelichting

Veel respondenten benadrukken dat er vooral gebouwd moet worden voor de eigen inwoners, met name jongeren en starters, zodat zij op het eiland kunnen blijven wonen en niet worden verdrongen door mensen van buiten de gemeente. Er wordt vaak gepleit voor voorrang voor lokale bewoners bij nieuwbouw, zowel in grote als kleine dorpen.

Tegelijkertijd is er een aanzienlijke groep die juist pleit voor openheid en spreiding: woningen moeten beschikbaar zijn voor iedereen, ook voor mensen van buiten de gemeente, en niet alleen voor lokale bewoners. Sommigen vinden het zelfs ouderwets of ongewenst om onderscheid te maken tussen lokale bewoners en nieuwkomers. 

Er is zorg over de betaalbaarheid van woningen en het tekort aan geschikte woningen voor jongeren en ouderen. Ook wordt genoemd dat door de toestroom van mensen uit de Randstad of ‘de overkant’ starters van het eiland moeilijk aan een woning komen. 

Verschillende respondenten wijzen op het belang van bouwen in álle dorpen om leefbaarheid en voorzieningen op peil te houden, en om vergrijzing tegen te gaan. Er zijn ook suggesties om flexibeler te bouwen, bijvoorbeeld met tiny houses of het splitsen van bestaande woningen.

Sommigen maken zich zorgen over te veel groei en verlies van het kleinschalige karakter van het eiland, terwijl anderen juist wijzen op het belang van doorstroming en het voorkomen van ‘kolonies’ waar alleen lokalen wonen.

Tot slot zijn er zorgen over infrastructuur en voorzieningen: bouwen moet hand in hand gaan met het verbeteren van bereikbaarheid en het aanbod van voorzieningen. 

Samenvattend: de meerderheid wil prioriteit voor eigen inwoners bij woningbouw, vooral voor jongeren/starters. Tegelijkertijd is er een substantiële groep die pleit voor openheid en spreiding. Betaalbaarheid, leefbaarheid in kleine dorpen en behoud van het karakter van het eiland zijn belangrijke aandachtspunten.

Toelichting

Veel respondenten geven aan dat er te weinig groen is in de dorpen en wijken van Goeree-Overflakkee, en dat er meer groen moet worden toegevoegd, zowel in bestaande als nieuwe woonwijken. Er wordt specifiek genoemd dat sommige dorpen een “stenig karakter” hebben en dat vergroening daar wenselijk is. Ook wordt genoemd dat er in bepaalde dorpen of straten (zoals Oude-Tonge, Voorstraat Stad aan ‘t Haringvliet) te weinig groen of bomen zijn.

Veel respondenten benadrukken het belang van groen voor gezondheid, verkoeling, biodiversiteit, sfeer en leefbaarheid. Er wordt ook gewezen op het belang van bomen voor schaduw en beschutting tegen wind, zowel voor mensen als dieren.

Het behoud van bestaand groen en het goed onderhouden daarvan wordt vaak genoemd als aandachtspunt. Sommige respondenten maken zich zorgen over het verdwijnen van groen door woningbouw of wegenaanleg en vinden de compensatie daarvoor onvoldoende. Ook wordt genoemd dat het onderhoud beter kan en dat burgers meer betrokken kunnen worden bij het beheer.

Er zijn zorgen over het type groen: bomen moeten niet te groot of te dicht bij woningen staan vanwege schaduw op zonnepanelen of volle dakgoten, en hoge bomen bij parkeerplaatsen zijn niet gewenst vanwege vogelpoep. Laag groen wordt ook gewaardeerd. Enkele respondenten pleiten voor meer bossen op het eiland of voor specifieke soorten zoals fruitbomen.

Er zijn suggesties om groen te combineren met waterberging en bebouwing (zoals groene daken) en om regels in te voeren voor groene tuinen zoals in andere gemeenten.

Tot slot zijn er enkele kanttekeningen: het toevoegen van groen moet niet ten koste gaan van woongenot of parkeerruimte, en er zijn zorgen rondom bijvoorbeeld stikstofregels die eventuele bouw in de weg kunnen staan.

Samenvattend: er is brede steun voor meer en beter onderhouden groen in de dorpen en wijken van Goeree-Overflakkee, met aandacht voor de juiste locatie, soort beplanting en betrokkenheid van bewoners. Het belang voor gezondheid, klimaat en leefbaarheid wordt breed onderstreept.

Toelichting

Respondenten benadrukken het belang van ontmoetingsplekken in alle kernen, waarbij het behoud en waar nodig uitbreiding van deze voorzieningen vaak genoemd wordt. Meerdere plekken per dorp worden gewaardeerd, vooral omdat niet iedereen zich prettig voelt bij samenkomsten in bijvoorbeeld een kerk of sportkantine. Toegankelijkheid voor álle groepen, ongeacht achtergrond of geloof, wordt als essentieel gezien.

Er is veel aandacht voor het sociale aspect: ontmoetingsplekken bevorderen saamhorigheid, onderlinge verbondenheid en kunnen eenzaamheid tegengaan, zeker bij vergrijzing. Ook wordt genoemd dat sportclubs hierin een grote rol spelen.

Over het combineren van functies of voorzieningen zijn de meningen verdeeld. Een deel vindt combineren alleen wenselijk als inwoners dat zelf willen en niet als het van bovenaf wordt opgelegd. Anderen zijn juist voorstander van multifunctionele gebouwen of het combineren van ontmoetingsplekken mits dit niet ten koste gaat van de eigenheid en het draagvlak . Er zijn zorgen dat combineren niet altijd passend is vanwege locatie of verschillende behoeften.

Het belang van inspraak en initiatief van bewoners wordt vaak genoemd; de gemeente moet faciliteren en niet opleggen. Voorzieningen moeten goed beheerd en onderhouden worden.

Enkele respondenten wijzen op het belang van voorzieningen voor specifieke groepen, en op het voorkomen van overlast of ongewenste hangplekken.

Tot slot zijn er enkele zorgen over behoud van de lokale identiteit en samenstelling van de bevolking, maar anderen waarschuwen juist voor uitsluiting en pleiten voor inclusiviteit.

Samenvattend: het belang van laagdrempelige, toegankelijke ontmoetingsplekken in alle kernen wordt breed gedragen. Bewoners willen inspraak over de invulling en locatie, en voorzieningen moeten bijdragen aan saamhorigheid zonder groepen uit te sluiten. Combineren van functies kan, maar alleen met draagvlak vanuit de gemeenschap.

Toelichting

Veel respondenten benadrukken het belang van natuurbehoud en biodiversiteit op Goeree-Overflakkee, zowel voor mens als dier. Er is brede steun voor het versterken van natuur, bijvoorbeeld door meer bomen, struiken en bloemrijke bermen te planten en aandacht voor herstel van bodem- en waterkwaliteit.

Tegelijkertijd wordt vaak genoemd dat natuurontwikkeling niet ten koste mag gaan van landbouw, boeren en bedrijvigheid. Er wordt gepleit voor een goede balans tussen natuur, landbouw en ruimte voor bewoners. Sommigen waarschuwen voor te veel invloed van milieulobby’s of strengere regelgeving die de leefbaarheid of economische vitaliteit kan schaden.

Meerdere respondenten vinden het belangrijk dat natuurgebieden toegankelijk blijven voor bewoners en bezoekers, met aandacht voor recreatie zoals fiets- en wandelpaden. Er wordt ook gepleit voor beleefbare natuur en voorzieningen zoals vogelkijkhutten maar met oog voor bescherming van kwetsbare soorten en het voorkomen van overlast door toerisme.

Sommigen vinden dat er al genoeg natuur is of dat uitbreiding niet nodig is terwijl anderen juist pleiten voor meer natuurgebieden en vergroening. Er zijn zorgen over bebouwing in natuurgebieden en het verdwijnen van open ruimte.

Tot slot zijn er suggesties voor meer variatie in groen (verschillende hoogtes, bloeiend groen) , betere verbindingen tussen natuurgebieden (zoals fietspaden) en het versterken van de ecologische hoofdstructuur.

Toelichting

De respondenten zijn verdeeld. Sommigen benadrukken het belang van het behouden van het open, weidse polderlandschap en de natuur op Goeree-Overflakkee, anderen zien dat anders. Er is veel weerstand tegen de komst van zonneparken en windmolens in het landschap, die als storend en landschapsvervuilend worden gezien. Ook wordt er negatief gereageerd op verdere bouw van vakantieparken en te veel woningbouw in de buitengebieden, omdat dit de rust en het karakter van het eiland aantast.

Tegelijkertijd leeft er een dilemma: er is een duidelijke zorg over het woningtekort, vooral voor jongeren die op het eiland willen blijven wonen. Sommigen pleiten daarom juist voor meer woningbouw, eventueel met innovatieve oplossingen zoals vertical farming om landbouwgrond te besparen . Er wordt gezocht naar een balans tussen natuurbehoud en ruimte voor wonen.

Verder wordt het belang van de identiteit en historische waarde van het landschap genoemd met specifieke aandacht voor bescherming van karakteristieke gebieden zoals het zandwallengebied in Ouddorp en het terugbrengen van oude landschapselementen. Enkele respondenten wijzen erop dat verandering onvermijdelijk is en dat herwaardering en aanpassing aan nieuwe omstandigheden ook bij het Nederlandse landschap horen.

Samenvattend: behoud van open landschap en natuur is voor sommige belangrijk, met duidelijke weerstand tegen windmolens, zonneparken en vakantieparken. Tegelijkertijd wordt het woningtekort als urgent probleem gezien, wat leidt tot discussie over hoe een goede balans te vinden tussen bouwen en beschermen. De identiteit en historie van het eiland worden als waardevol beschouwd, maar er is ook besef dat verandering soms nodig is.

Toelichting

Veel respondenten geven aan dat de toeristische druk op de kop van het eiland (vooral Ouddorp) te hoog is en dat spreiding van toerisme over het hele eiland wenselijk is. Er wordt vaak gepleit voor het ontwikkelen van recreatieve voorzieningen in het midden en oosten van het eiland, zodat niet alles op de kust geconcentreerd blijft. Tegelijkertijd zijn er zorgen dat toeristen toch vooral voor de kust komen en dat spreiding in de praktijk lastig zal zijn.

Er is veel aandacht voor het behoud van leefbaarheid voor bewoners: men wil voorkomen dat het overal te druk wordt en dat de identiteit en rust van bepaalde dorpen verloren gaat. Sommigen pleiten zelfs voor een bouwstop aan de kust en het beperken van tweede woningen in Ouddorp. Anderen vinden dat er al genoeg recreatie is of maken zich zorgen over overlast en verkeersdrukte.

Er zijn veel suggesties om voorzieningen te verbeteren, zoals meer activiteiten voor kinderen (speeltuinen, natuurspeeltuinen), betere infrastructuur (wegen, parkeren), meer horeca en winkels, en voldoende sanitaire voorzieningen. Ook wordt genoemd dat spreiding kansen biedt voor lokale economie en ondernemerschap.

Tegelijkertijd zijn er zorgen over natuurbehoud: uitbreiding van recreatie mag niet ten koste gaan van natuur en landschap. Enkele respondenten vinden dat recreatieplekken door de markt moeten ontstaan en niet door de overheid gestuurd moeten worden.

Tot slot wordt genoemd dat prioriteit moet liggen bij betaalbare woningen voor jongeren in plaats van meer recreatiewoningen. 

Samenvattend: er is brede steun voor spreiding van toerisme mits dit zorgvuldig gebeurt met oog voor leefbaarheid, natuur en infrastructuur. Tegelijk zijn er zorgen over verdere groei van toerisme en het behoud van rust en identiteit op het eiland.

Toelichting

Veel respondenten geven aan dat de auto op Goeree-Overflakkee als onmisbaar wordt gezien, vooral vanwege de grote afstanden tussen dorpen, beperkte voorzieningen en het matige openbaar vervoer. Velen vinden dat ontmoedigingsbeleid voor autogebruik niet realistisch is en dat de auto altijd belangrijk zal blijven, ook als deze in de toekomst duurzamer wordt.

Het openbaar vervoer wordt vaak als onvoldoende ervaren, vooral voor kleine dorpen, jongeren, ouderen en voor verbindingen van en naar het eiland. Er wordt gepleit voor betere, snellere en frequentere OV-verbindingen, met name richting Rotterdam en tussen de dorpen onderling. Ook zijn er suggesties voor innovatieve oplossingen zoals een metroverbinding of veerdienst.

Fietsen en wandelen worden als positief gezien voor gezondheid en duurzaamheid, maar respondenten noemen dat de infrastructuur beter kan: meer en bredere fietspaden, veilige stallingen bij OV-haltes, betere aansluiting van routes en onderhoud van paden. Ook wordt gewezen op onveilige situaties door landbouwverkeer en te hard rijden in dorpen.

Voor ouderen en mensen zonder rijbewijs is bereikbaarheid een groot aandachtspunt; zij zijn extra afhankelijk van goed OV en veilige looproutes.

Sommigen vinden investeren in OV of ontmoedigen van autogebruik zonde van het geld omdat de auto dominant zal blijven. Anderen zien juist kansen in het verbeteren van OV en fiets/wandelmogelijkheden om duurzaamheid te bevorderen.

Tot slot zijn er praktische suggesties zoals verkeersmaatregelen (drempels, éénrichtingsverkeer), betere doorstroming op hoofdwegen en het weren van doorgaand verkeer uit dorpskernen.

Samenvattend: de auto blijft volgens de meeste respondenten essentieel op het eiland. Verbetering van het OV wordt breed gewenst maar als lastig uitvoerbaar gezien. Fiets en wandelroutes kunnen aantrekkelijker en veiliger worden gemaakt. Speciale aandacht is nodig voor ouderen en mensen zonder eigen vervoer.

Toelichting

Veel respondenten benadrukken het belang van levendige dorpscentra en winkelvoorzieningen voor de leefbaarheid, sociale contacten en ontmoeting. Tegelijkertijd wordt vaak genoemd dat deze voorzieningen niet alleen in de grotere dorpen moeten komen, maar juist ook in de kleinere kernen. Er is zorg over het verdwijnen van supermarkten en horeca in kleine dorpen, wat leidt tot verlies van sociale ontmoetingsplekken.

Meerdere respondenten geven aan dat er meer aandacht moet zijn voor jongeren en jongvolwassenen, vooral op het gebied van uitgaan en ontspanning. Ook ouderen worden genoemd als doelgroep voor meer ontspanningsmogelijkheden.

Er zijn zorgen over de balans tussen levendigheid en woonkwaliteit; te veel reuring of concentratie van activiteiten op één plek kan leiden tot overlast voor omwonenden. Sommigen pleiten daarom voor spreiding van voorzieningen en activiteiten over het dorp.

Er wordt gewezen op praktische randvoorwaarden zoals voldoende parkeergelegenheid (ook voor mindervaliden), het belang van goed beheerde verenigingsgebouwen in plaats van grote centrale voorzieningen, en het voorkomen van afsluitingen waardoor bewoners of klanten moeilijk bij hun huis of winkel kunnen komen.

Enkele respondenten noemen specifieke wensen zoals een overdekt winkelcentrum in Oude-Tonge om toerisme te stimuleren, meer horeca in Dirksland en het benutten van leegstaande winkels voor nieuwe functies zoals hobbywinkels of toeristische informatiepunten.

Tot slot zijn er kritische geluiden over de economische haalbaarheid van winkels in kleine dorpen gezien het beperkte draagvlak, en wordt gepleit voor meer betaalbare woningen voor jongeren in plaats van nog meer vakantieverblijven.

Toelichting

Respondenten benadrukken sterk het belang van het ondersteunen van lokale en kleine ondernemers op Goeree-Overflakkee. Er is brede consensus dat deze groep de lokale economie en werkgelegenheid versterkt. Veel respondenten waarschuwen echter tegen het toelaten van grote bedrijven, distributiecentra, industriële fabrieken of vervuilende ondernemingen, omdat deze niet passen bij het karakter van het eiland en negatieve gevolgen kunnen hebben voor natuur, leefbaarheid en verkeer.

Er wordt vaak genoemd dat de gemeente actief moet kiezen voor duurzame, schone bedrijven die hoogwaardige banen opleveren en bijdragen aan de gemeenschap. Het belang van het behouden van het lokale karakter en het voorkomen van “Moerdijk-taferelen” (overheersing door industrie) wordt genoemd.

Over de maritieme sector zijn de meningen verdeeld. Sommigen zien maritiem ondernemen als essentieel voor het eiland en belangrijk voor werkgelegenheid, terwijl anderen twijfelen aan de toekomstbestendigheid van de visserij en het maritieme cluster in Stellendam vanwege verzanding, ontwikkelingen rond de Maasvlakte en veranderende economische omstandigheden. Innovatie wordt als belangrijk gezien voor de toekomst van deze sector.

Tot slot zijn er zorgen dat niet alle aandacht en middelen naar dezelfde dorpen gaan (zoals Ouddorp/Stellendam) en wordt het belang benadrukt van het behouden van lokale ondernemers in alle kernen. Enkele respondenten noemen kansen voor andere sectoren zoals IT of dagtoerisme.

Toelichting

Veel respondenten uiten onvrede over het huidige afvalinzamelsysteem, met name over de manier waarop plastic (PMD) wordt ingezameld. Er wordt vaak geklaagd over de rommelige aanblik van plastic zakken aan palen, die lang blijven hangen en regelmatig door meeuwen worden opengescheurd, wat leidt tot zwerfafval. Meerdere respondenten pleiten daarom voor alternatieven zoals eigen containers voor plastic of ondergrondse containers, vooral voor mensen met een tweede huis.

Er is brede zorg over de kosten van afvalinzameling voor burgers; velen vinden het systeem duur en oneerlijk in vergelijking met andere gemeenten. Er wordt gewaarschuwd dat hoge kosten leiden tot illegale dumping van afval of het gebruik van openbare vuilnisbakken voor huisvuil. Ook wordt gepleit voor betere toegankelijkheid van afvalbrengstations en het versoepelen van beperkingen op het aantal bezoeken.

Verschillende respondenten vinden dat het beleid consistenter en beter afgestemd moet worden tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen. Er is behoefte aan meer bewustwording bij inwoners over het belang van afvalscheiding , maar ook aan realistische en haalbare doelen.

Sommigen zijn positief over duurzaamheid en circulariteit als uitgangspunt, maar anderen vinden het beleid te ambitieus of als een opgelegd doel voelen.

Tot slot zijn er suggesties om toeristenbelasting in te zetten voor afvalbeheer en om grofvuil makkelijker te laten ophalen om dumping in natuurgebieden te voorkomen.

Samenvattend: de meeste zorgen gaan over de praktische uitvoering van afvalinzameling (vooral plastic), de kosten voor burgers, en de gevolgen daarvan zoals zwerfafval en dumping. Er is behoefte aan betere voorzieningen (zoals containers), meer consistent beleid en betaalbaarheid.

Toelichting

Veel respondenten maken zich zorgen over het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de negatieve impact daarvan op waterkwaliteit, natuur en biodiversiteit. Er wordt veelvuldig gepleit voor een transitie naar biologische of gifvrije landbouw en voor meer aandacht voor waterkwaliteit en het vasthouden van zoet water.

Er is kritiek op de huidige landbouwpraktijken: veel respondenten vinden dat er te veel gif wordt gebruikt en dat de landbouw niet innovatief genoeg is. Sommigen stellen dat veeteelt moet worden afgebouwd en dat alternatieven zoals voedselbossen en strokenteelt gestimuleerd moeten worden. Ook wordt het belang van natuur-inclusieve landbouw genoemd.

Een aantal respondenten vindt dat landbouwgrond niet zomaar voor andere doeleinden gebruikt moet worden, zoals woningbouw of opslag/distributie. Er is weerstand tegen verdere verstedelijking en het volbouwen van het eiland met huizen of vakantieparken.

Sommigen benadrukken het belang van innovatie binnen de bestaande landbouw en het behouden van de agrarische kennis op het eiland. Tegelijkertijd wordt gewezen op de noodzaak om boeren niet uit te kopen zonder goede reden en dat bestaande bedrijven zorgvuldig behandeld moeten worden bij eventuele veranderingen.

Er zijn ook zorgen over schaalvergroting in de landbouw en de gevolgen daarvan voor landschap en leefbaarheid. Enkele respondenten pleiten voor meer bomen en coulissenlandschap om het landschap aantrekkelijker en biodiverser te maken.

Tot slot zijn er enkele kritische geluiden over de vraagstelling zelf en over de rol van de gemeente versus landelijke of Europese regelgeving.

Toelichting

Veel respondenten geven aan dat er al genoeg windmolens en zonneparken op Goeree-Overflakkee staan en dat uitbreiding hiervan niet wenselijk is vanwege landschapsvervuiling, horizonvervuiling en negatieve impact op flora en fauna. Er is veel weerstand tegen het plaatsen van nog meer windmolens; een enkeling pleit zelfs voor het verwijderen van bestaande wind- en zonneparken.

Een ander veelgehoord punt is dat de lokaal opgewekte energie niet of nauwelijks ten goede komt aan de inwoners zelf, maar vooral wordt geëxporteerd naar buiten het eiland. Respondenten vinden dat de voordelen en opbrengsten van duurzame energie meer bij de lokale bevolking terecht moeten komen. Er wordt gepleit voor meer lokale opslag van energie, zodat huishoudens hun overtollige stroom kunnen opslaan of lokaal kunnen gebruiken zonder boetes of terugleverkosten.

Betaalbaarheid en haalbaarheid zijn belangrijke voorwaarden voor veel inwoners. Men vindt dat verduurzaming niet ten koste mag gaan van de portemonnee van bewoners en dat het praktisch uitvoerbaar moet zijn. Er is ook kritiek op landelijke en gemeentelijke beleidskeuzes; sommigen vinden dat de overheid verantwoordelijk is voor problemen rond netcapaciteit en dat de gemeente kansen heeft laten liggen om lokale energiecoöperaties sterker te maken.

Er zijn suggesties om verduurzaming vooral te stimuleren via zonnepanelen op daken van woningen, schuren en industrie in plaats van via grote parken in het landschap. Ook wordt genoemd dat woningcorporaties meer moeten doen aan verduurzaming.

Tot slot zijn er zorgen over oneerlijke lasten voor bewoners die investeren in duurzaamheid (zoals boetes bij teruglevering van zonnestroom) en frustratie over veranderend beleid rondom elektrisch rijden en gasloos wonen. Enkele respondenten noemen alternatieven als waterstof of het benutten van restwarmte, maar deze worden minder vaak genoemd.

Samenvattend: er is brede steun voor verduurzaming mits dit lokaal voordeel oplevert, betaalbaar en haalbaar is, en het landschap niet verder wordt aangetast door extra windmolens of zonneparken. Lokale opslag en gebruik van energie worden als belangrijke verbeterpunten gezien.